In het Reformatorisch Dagblad van vandaag staat een verslagje van een zgn. Winterlezing die prof. dr. M. te Velde dinsdagavond in Ten Boer hield. Hij stelde in zijn lezing dat de ‘typerende kenmerken van het moderne levensgevoel meer in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) aanwezig zijn dan beseft wordt.’

Ik denk dat hij gelijk heeft. Ik noem wat punten uit het verslag. Hij stelt eerst vast dat mensen in de kerk de neiging hebben bezig te zijn met waarheden in plaats van met dé Waarheid:

„Het focussen op dé Waarheid, dat is de persoon Jezus Christus, is minder vrijblijvend. Want alleen de band met Christus heeft een vrijmaking tot gevolg.” Alle vragen over identiteit concentreren zich hier, zei hij. „Die identiteit is niet statisch maar dynamisch, vanwege de steeds te vernieuwen band met Christus.”

Vervolgens stelt hij dat ‘het denken dat de waarheid bij de gereformeerd vrijgemaakten automatisch veilig is’ de grootste bedreiging is. Hij analyseert:

„Ook in de kerk draait het te veel om de mens. Dat is de reden dat de zonde niet gepeild wordt en de verzoening niet begrepen. Termen als zonde en schuld worden weliswaar genoemd, maar ze liggen zo ver van het moderne gevoel verwijderd dat niet echt beseft wordt wat ze inhouden.”

Prof. Te Velde noemde het veelbetekenend dat sinds de jaren tachtig de term gebrokenheid in zwang kwam, ten koste van de term zonde. „Dat sluit aan bij de moderne trend. Wij willen graag naadloos zalig worden.”

Dit zijn dingen die ik herken. Ik kom het tegen in artikelen over bijv. pastoraat. Ik denk dat het een tegenreactie is op een tijd waarin de GKV bestempeld kon worden als heel rechtlijnig en zakelijk. Uiteraard moeten we liefde hebben voor onze medemens en niet zakelijk met anderen omgaan. Maar de vraag die we ons telkens moeten stellen is: Wat is échte liefde? Laten we ons daarbij leiden door ons gevoel of door de waarheid van Gods Woord?

Het is heilzaam de zonde ook echt zonde te noemen. Dat is juist échte liefde. Echte liefde kan niet zonder de waarheid. Het is niet verkeerd als mensen schrikken als ze horen dat ze op een heilloze weg zitten. Een arts moet het je ook eerlijk zeggen als je ernstig ziek bent. Het zou wreed zijn als dat niet zou gebeuren.

Te Velde gaat vervolgens ook in op het gezag van de Bijbel:

Net als de waarheid is ook het gezag van de Bijbel niet automatisch veilig in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, zei hij. „De neiging bestaat om lastige zaken in de Bijbel gauw en zo gemakkelijk mogelijk te omzeilen. Oppervlakkig gezien lijkt dit niet zo te zijn.” De hoogleraar is echter bang dat er sprake is van twee lagen.

„In de officiële leer kunnen de zaken recht overeind gehouden worden, terwijl het bij veel kerkgangers al heel anders leeft. Ook in de kerk heerst een sterk doorgevoerd individualisme. Ieder wil zijn eigen gang gaan. Het gezag van en de leer aangaande de kerk kan men maar moeilijk aanvaarden. Wij als vrijgemaakten zijn meer geïnfecteerd door de geest van onze tijd dan we denken.”

Dat is iets dat ik me ook persoonlijk wil aantrekken. Ook ik adem elke dag de lucht in van een postmoderne manier van denken en leven. Welke infecties heb ik ondertussen opgelopen en moet ik belijden aan God? Ook hier geldt dat we ons moeten laten gezeggen en vormen door Gods Woord, dat heilzaam is en écht leven geeft:

HEERE, maak mij Uw wegen bekend,
leer mij Uw paden.
Leid mij in Uw waarheid en leer mij,
want U bent de God van mijn heil;
U verwacht ik de hele dag.
Psalm 25:4-5 HSV

Vanmorgen las ik op de opiniepagina van het het Nederlands Dagblad een artikel met de titel Zending werkt niet zonder uitverkiezing. Jacob Kruidhof – geëmeriteerd zendeling/predikant in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) – gaat in op de vraag: ‘hoe kunnen mensen een echte partij zijn’ in het verbond met God? Hij antwoordt daarop:

De gereformeerde leer zegt: de menselijke inbreng is niet slechts bezoedeld en kwetsbaar, maar vanuit de totaal verdorven aard van de mens onmogelijk. Maar wat onmogelijk is bij mensen, is mogelijk bij God. Alle mensen zijn zondaren, helemaal (Romeinen 3:10-18). Maar God is zo barmhartig, en de liefde die Hij voor ons heeft opgevat is zo groot, dat Hij ons, die dood waren door onze zonden, samen met Christus levend heeft gemáákt (Efeziërs 2:4; Dordtse Leerregels III/IV,11). (…) En onderdeel van Gods werk is dat Hij zijn tegenpartij, zijn counterpart, ook maakt tot een echte partij die gebracht wordt tot echt en zuiver meedoen. Met een volkomen zuiverheid die God geeft, beginnend in dit leven, en voltooid na dit leven.

Het is allemaal Góds werk dus. Ja, ik weet dat de Bijbel ook spreekt over onze verantwoordelijkheid. Er wordt krachtig opgeroepen om te geloven, om het evangelie van Jezus Christus aan te nemen. Maar het wonderlijke is dat God juist door die verkondiging van het evangelie heen gesloten harten opent, en mensen die geestelijk dood zijn lévend maakt. Iemand die tot geloof gekomen is, kan zich dan ook nooit beroemen op zijn keuze voor God. Nee, ook het geloof is een gave van God (Efeze 2:8, Filippenzen 1:29). Alle eer is dus voor Hem!

Uit Hem toch bent u in Christus Jezus, die ons geworden is: wijsheid van Godswege, gerechtigheid, heiliging en verlossing; opdat, zoals geschreven staat: ‘Wie roemt, laat hij roemen in de Heer’.
1 Korintiërs 1:30-31 Telos